The Rights Forum

Nederzettingenmonitor

De bouw van nederzettingen in de door Israël bezette gebieden tijdens het kabinet Rutte-I

De Israëlische regering bouwt op grote schaal nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Tijdens het kabinet Rutte (de periode vanaf 14 oktober 2010 t/m augustus 2012) heeft de Israëlische overheid de bouw van meer dan 15.000 nieuwe kolonistenhuizen aangekondigd of goedgekeurd.

Het politieke besluitvormingsproces rond nederzettingenbouw is te verdelen is twee fasen, de aankondiging en planningsfase (fase 1) en de aanbesteding in aanloop naar de daadwerkelijke bouw (fase 2). Sinds 14 oktober 2010 heeft de Israëlische regering 11.074 woningen in nederzettingen aangekondigd en gepland (nog in besluitvormingsproces). In diezelfde periode heeft de Israëlische overheid  4.122 woningen in nederzettingen goedgekeurd en aanbesteed (in aanloop naar bouwfase). Verderop volgt een nadere toelichting op de verschillende fasen in het besluitvormingsproces.

Anders dan door ministers Rosenthal en Verhagen gesuggereerd, heeft de onvoorwaardelijke steun die Nederland onder Rutte-I aan Israel heeft gegeven blijkbaar geen enkele positieve invloed gehad op Israëls nederzettingenbeleid. Integendeel, gedurende de kabinetsperiode Rutte-I is de bouw en uitbreiding van nederzettingen in een stroomversnelling gekomen.

De nederzettingen zijn een hoofdobstakel voor het Midden-Oosten vredesproces en vormen een ernstige schending van het internationaal recht.

Dat de bouw en uitbreiding van nederzettingen in strijd is met het internationaal recht, vloeit voort uit artikel 49 van de Vierde Conventie van Genève: "The Occupying Power shall not deport or transfer parts of its own civilian population into the territory it occupies." Op 9 juli 2004 bevestigde het Internationaal Gerechtshof

de illegaliteit van de nederzettingen: "The Court concludes that the Israeli settlements in the Occupied Palestinian Territory (including East Jerusalem) have been established in breach of international law."

Ook de Europese Unie is van mening dat de nederzettingen illegaal zijn. Op 14 mei 2012 verklaarden de ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 EU-lidstaten, waaronder Nederland: "Settlements remain illegal under international law, irrespective of recent decisions by the government of Israel. The EU reiterates that it will not recognise any changes to the pre-1967 borders including with regard to Jerusalem, other than those agreed by the parties." De laatste zin is belangrijk: de EU zal de politieke en demografische feiten die Israël met het nederzettingenbeleid wil scheppen niet erkennen.

Kritische woorden zijn echter niet voldoende om het nederzettingenbeleid te stoppen. De Israëlische regering onder leiding van premier Netanyahu heeft de bouw en uitbreiding van nederzettingen tot prioriteit verheven. Begin juni zei premier Netanyahu: "No other government would ever support the settlement movement more than the government I am leading."

Wat hij daarmee bedoelde, illustreren onderstaande tabellen. Daaruit blijkt de snelheid en omvang waarmee Israël de nederzettingen uitbreidt. De oprichting van een levensvatbare Palestijnse staat, waar ook de Nederlandse regering naar streeft, wordt hierdoor onmogelijk, met alle gevolgen van dien voor het vooruitzicht op vrede. Bovendien veroorzaakt het nederzettingenbeleid ernstige schendingen van de mensenrechten van de Palestijnen.

Alleen zware economische en politieke druk op Israël, ook van de kant Nederland, zal de regering-Netanyahu bewegen de bouw en uitbreiding van nederzettingen te staken.

De tabellen in deze monitor hebben betrekking op het politieke besluitvormingsproces van de uitbreiding van nederzettingen ten tijde van het kabinet Rutte, hieronder fase 1 en 2:

Volledige cijfers over het aantal huizen waarvan de bouw gestart en/of afgerond is (fase 3), na goedkeuring in voorgaande jaren, zijn niet beschikbaar en worden derhalve niet gepresenteerd.

De monitor is gebaseerd op openbaar toegankelijke informatie van vijf Israëlische bronnen: Haaretz, Peace Now, Terrestrial Jerusalem, COGAT (Coordinator of Government Activities in the Territories Unit) en het Israëlische ministerie van huisvesting.

Woningen in fase 1:

aangekondigd en gepland, nog in besluitvormingsproces
 

Woningen in fase 2:

goedgekeurd en aanbesteed, in aanloop naar bouwfase
 

Terwijl de nederzettingen volgens het internationaal recht illegaal zijn, staat de Israëlische wet de bouw ervan toe. De Israëlische regering ondersteunt de nederzettingen actief, onder meer met de aanleg van infrastructuur in en tussen de nederzettingen en via subsidies die kolonisten in veel gevallen ontvangen.

Wat daarentegen ook met de Israëlische wet in strijd is, zijn de "buitenposten": caravans die extremistische kolonisten in bezet Palestijns gebied neerzetten op heuveltoppen, die ze in beslag willen nemen. Volgens de Routekaart naar Vrede, een vredesplan uit 2003, had Israël alle buitenposten moeten ontmantelen.

Aan die verplichting heeft Israël nooit gevolg gegeven. Integendeel, de buitenposten worden actief door de regering-Netanyahu ondersteund. Een recente trend is dat buitenposten met terugwerkende kracht worden "gelegaliseerd".

Verdieping en achtergronden

1. VN-factsheet over nederzettingenpolitiek (januari 2012)
2. VN-rapport over vernieling van waterbronnen door kolonisten (maart 2012)
3. Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem over nederzettingen
4. Dossier kolonistengeweld
5. Monitor Midden-Oosten Beleid
6. Tien Feiten over mensenrechtenschendingen

Zie ook het EU rapport over kolonistengeweld.